Tavla nasıl oynanır?
Tavlanın kuralları yarım sayfa, inceliği ise bitmez. Aşağıda önce oyunun işleyişi, sonra masayı belirleyen kurallar var.
Adım adım
- 1
Pulları diz
Her oyuncunun 15 pulu vardır. Standart diziliş: kendi 1. hanesinde 2, 12. hanede 5, 17. hanede 3, 19. hanede 5 pul.
- 2
Zar at
İki zar atarsın. Her zar bir hamledir: 5-3 attıysan bir pulu beş, bir pulu üç hane ilerletirsin ya da aynı pulu önce beş sonra üç ilerletirsin.
- 3
Çift atarsan dört hamle
Aynı sayıdan iki zar (düşeş, dört-cihar…) attığında o sayıyı DÖRT kez oynarsın.
- 4
Kır ve kapı tut
Rakibin tek pulunun olduğu haneye gelirsen onu kırarsın; kırılan pul tahtanın dışına çıkar. Aynı haneye iki pul koyarsan kapı tutmuş olursun, rakip oraya giremez.
- 5
Topla
On beş pulunun tamamını kendi evine (son altı hane) getirdiğinde toplamaya başlarsın. Hepsini ilk toplayan oyunu kazanır.
Kırma ve içeri girme
Bir hanede rakibin tek pulu varsa oraya gelip onu kırabilirsin. Kırılan pul tahtadan çıkar ve sahibi başka hiçbir hamle yapamaz — önce o pulu içeri sokmak zorundadır.
İçeri girmek, rakibin evindeki uygun bir haneye zar tutturmakla olur. Rakip evini kapılarla doldurmuşsa pul içeri giremez ve oyuncu sırasını boş geçirir.
Bu yüzden tavlada tek pul bırakmak (açık vermek) her zaman bir risktir. İyi oyuncu açık vermekten değil, gereksiz açık vermekten kaçınır.
Kapı tutmak
Aynı haneye iki ya da daha fazla pul koyduğunda o hane senindir: rakip oraya ne gelebilir ne de üstünden geçerken durabilir.
Arka arkaya kapı tutmak (özellikle kendi evinde) rakibin kırılan pulunu tamamen kilitleyebilir. Altı kapının hepsini tutmak oyunu bitiren hamledir.
Kapı tutmak savunma gibi görünür ama asıl işi alan daraltmaktır: rakibin oynayabileceği hamle sayısı azaldıkça zarı da işe yaramaz hâle gelir.
Toplama
On beş pulunun tamamı evine girmeden toplamaya başlayamazsın. Toplama sırasında bir pulun kırılırsa toplama durur; önce o pulu içeri sokup tekrar eve getirmen gerekir.
Attığın zarın karşılığı olan hanede pul yoksa daha uzaktaki bir pulu oynatırsın; daha uzakta da pul kalmadıysa en yakındakini toplarsın.
Mars ve oyun biçimleri
Rakip tek pul bile toplayamadan oyunu bitirirsen mars olur ve oyun iki sayılır. Standart bitiş bir sayıdır.
Türkiye'de yaygın biçim beş ya da yedi oyunluk maçlardır. Tavlanın Mahbusene ve Gül gibi kendi kuralları olan biçimleri de vardır; Masabaşı'nda hangi biçimlerin olacağı yayına girerken bu sayfada yazılacak.
Sık sorulanlar
Tavlada çift zar atınca ne olur?
Aynı sayıdan iki zar attığında o sayıyı dört kez oynarsın. Örneğin düşeş atan oyuncu dört ayrı altı hamlesi yapar.
Kırılan pul ne olur?
Tahtanın dışına çıkar. Sahibi o pulu rakibin evindeki uygun bir haneye sokmadan başka hamle yapamaz.
Mars ne demek?
Rakip tek pul bile toplayamadan oyunun bitmesi. Mars olan oyun iki sayılır.
Zarı oynamak zorunda mıyım?
Evet, oynanabiliyorsa. İki zardan yalnızca biri oynanabiliyorsa büyük olanı oynamak gerekir; hiçbiri oynanamıyorsa sıra geçer.
Ne zaman oynanabilir olacak?
Tarih vermiyoruz. Hazır olduğunda bu sayfadan oynanabilir hâle gelecek.