Okey vs Rummikub: aynı taşlar, farklı oyun

Aynı kutu, iki ayrı oyun

İki takım neredeyse aynıdır: dört renkte 1'den 13'e kadar her sayının ikişer kopyası, yani 104 sayılı taş; yanlarında iki özel taş, toplam 106. İkisinde de taşlarını ıstakaya dizer, elini herkesten önce bitirmeye çalışırsın.

Grupların biçimi de aynı: aynı sayının farklı renklerden üç ya da dört taşı (okeyde per) ve aynı renkte en az üç ardışık sayı (seri). İkisi de remi ailesinden. Benzerlik burada biter.

Farklar tek tabloda

Okey sütunu yaygın kuralı, Rummikub sütunu üreticinin resmi kural kitapçığını anlatıyor. Okeyde el sonu hesabı masadan masaya en çok değişen kısımdır; ayrıntısı klasikte Okey rehberinde, 101'de 101 Okey rehberinde.

Joker: kutudan mı, göstergeden mi?

Rummikub'da joker kutudan çıkar. İki özel taş oyun boyunca jokerdir; bir grupta eksik taşın yerini, o taşın rengi ve sayısıyla tutar. Masadaki bir jokeri, grubu geçerli bırakacak bir taşla değiştirip alabilirsin; ama aldığın jokeri aynı sıra yeni bir grupta oynaman ve o sıra ıstakandan en az bir taş koyman gerekir. İlk açılışını yapmadan joker alamazsın. El bittiğinde ıstakanda kalan joker 30 ceza puanı yazar.

Okeyde jokeri gösterge seçer. Her elde bir taş açılır; onunla aynı renkte bir büyük sayı okey olur ve iki kopyası da jokerdir. Kutudaki iki özel taş ise sahte okeydir ve joker değildir: yalnızca o elin okeyinin yerine geçer. Yani Rummikub'da joker olan taş okeyde jokerin yedeğidir; jokerin kendisi her elde başka bir sayılı taştır.

Taş atmak: okeyin kalbi, Rummikub'da yok

Okeyde her sıra aynı ritimle döner: çek, at. Ya desteden ya da solundakinin attığı taşı alırsın, sonra bir taş atarsın; attığın taş sağındakinin önüne düşer. Yaygın kuralda 101'de bir şart var: yerden aldığın taşı aynı sıra masada bir grupta kullanman gerekir. Klasik okeyde masaya hiçbir şey açılmadığı için rakibini okumanın yolu bu: ne attığı ve önüne düşen taşı alıp almadığı.

Rummikub'da taş atılmaz. Sıran gelince ya ıstakandan masaya taş oynarsın ya da torbadan bir taş çekersin ve sıran biter; çektiğin taşı aynı sıra oynayamazsın. Kimse kimseye taş vermez, ıstakana yeni taş yalnız torbadan gelir. Resmi kuralda sıra başına bir dakikan var; aşarsan torbadan bir taş çekersin ve sıra geçer.

Masadaki gruplar: bozmak serbest mi?

Rummikub'un asıl tadı masada. İlk açılışını en az 30 puanlık gruplarla ve yalnız kendi taşlarınla yaparsın; ondan sonra masadaki bütün gruplar senin de malzemendir. Bir seriyi ikiye bölersin, dörtlü bir perden bir taş alıp yeni seri kurarsın, iki gruptan birer taş çekip üçüncüsünü yaparsın. Tek şart: sıran bitince masada yalnız geçerli gruplar kalmalı, açıkta tek taş kalmamalı. Süre dolar da işi yarım bırakırsan masayı eski hâline getirir, taşlarını geri alır ve ceza olarak üç taş çekersin.

Klasik okeyde masa boş kalır: el ıstakada tamamlanır, bitiren son taşı atar ve elini gösterir. 101'de masa dolar ama başka yoldan: elini açmak için per ve serilerinin toplamı açma barajına, yani en az 101 puana ulaşmalı ya da 5 çiftin olmalı. Açtıktan sonra masadaki gruplara taş eklersin; buna işleme denir. Okeyin yaygın kuralında Rummikub'daki gibi grupları bölüp yeniden dizmek yoktur; masadaki gruplar eklenerek büyür. Açmanın bütün ayrıntısı 101 Okey rehberinde.

Hangisi sana göre?

Hafızana ve rakip okumaya güveniyorsan okey: asıl beceri, kimin neyi attığını ve neyi almadığını akılda tutmak. Masadaki taşları kafanda evirip çevirmekten keyif alıyorsan Rummikub: her sıra küçük bir yapboz. İkisini de bilenin en büyük tuzağı alışkanlık: Rummikub'da taş atmaya uzanmak, okeyde masadaki seriyi bölmeye kalkmak.

Masabaşı'nda hangisi var?

Masabaşı'nda Okey ve 101 Okey oynanır; Rummikub yok. Bu yazı Rummikub'u yalnız okeyle karşılaştırmak için anlatıyor. Okeye oturmak istersen masayı kur, boş koltuklara bot ekle ya da kodu arkadaşlarına gönder.